# Freelancer và thu nhập vãng lai: khấu trừ 10% rồi có phải quyết toán không?

> Bản HTML chính thức: https://huongdanthue.com/huong-dan/freelancer-thu-nhap-vang-lai-khau-tru-10-phan-tram-va-quyet-toan/
> Cập nhật: 2026-08-12
> Trạng thái: Mọi con số trong bài đã đối chiếu 2 nguồn độc lập
> Nguồn: huongdanthue.com — nội dung tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.

## Trả lời nhanh

- Hợp đồng dưới 3 tháng: bên chi trả khấu trừ **10%** trước khi trả tiền cho bạn.
- Ngưỡng khấu trừ nâng lên **5 triệu đồng mỗi lần chi trả** từ 01/07/2026 (trước là 2 triệu).
- Khấu trừ 10% chỉ là **tạm nộp** — quyết toán cuối năm mới ra số thuế thật, nộp thừa thì được hoàn.
- Thu nhập từ bản quyền, chuyển nhượng vốn, đầu tư vốn… có thuế suất riêng, không dùng biểu lũy tiến.

## Vì sao bị trừ 10%?

Khi bạn làm việc theo hợp đồng **dưới 3 tháng** — cộng tác viên, dự án ngắn, việc thời vụ — bên chi trả phải khấu trừ thuế TNCN trước khi trả tiền: 10% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

Từ 01/07/2026, việc khấu trừ chỉ áp dụng với khoản chi trả **từ 5 triệu đồng mỗi lần** trở lên (mức cũ là 2 triệu) — theo Điều 50 Nghị định 253/2026. Dưới mức đó thì không khấu trừ, nhưng khoản thu nhập vẫn phải kê khai khi quyết toán.

## Khấu trừ không phải là số thuế cuối cùng

10% là **tạm nộp trên tổng tiền nhận được**, chưa trừ giảm trừ gia cảnh, chưa trừ bảo hiểm. Số thuế thật chỉ ra ở bước **quyết toán năm**:

1. Cộng toàn bộ thu nhập chịu thuế cả năm từ mọi nơi chi trả.
2. Trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh — bản thân 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) (áp dụng từ 01/01/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 (ban hành 17/10/2025); Điều 10 Luật 109/2025/QH15), mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng (áp dụng từ 01/01/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 (ban hành 17/10/2025); Điều 10 Luật 109/2025/QH15).
3. Áp biểu lũy tiến 5 bậc để ra số thuế phải nộp cả năm.
4. So với tổng số đã bị khấu trừ: thiếu thì nộp thêm, thừa thì được hoàn hoặc bù trừ.

Với thu nhập cả năm không cao, tổng giảm trừ thường lớn hơn thu nhập tính thuế — nghĩa là phần 10% bị khấu trừ trong năm phần lớn sẽ được hoàn lại. Không quyết toán thì không lấy lại được.

## Giữ lại chứng từ khấu trừ

Mỗi lần bị khấu trừ, hãy yêu cầu **chứng từ khấu trừ thuế** (bản điện tử) từ bên chi trả. Đây là căn cứ để chứng minh số đã tạm nộp khi quyết toán. Không có chứng từ, việc đối chiếu sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu bên chi trả đã kê khai.

## Thu nhập không dùng biểu lũy tiến

Không phải khoản nào cũng tính theo 5 bậc. Một số loại có thuế suất riêng, tính thẳng trên từng lần phát sinh:

| Loại thu nhập | Thuế suất |
|---|---|
| Tiền bản quyền; nhượng quyền thương mại | 5% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 12–19 Luật 109/2025/QH15) |
| Đầu tư vốn (lãi cho vay, cổ tức…) | 5% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 12–19 Luật 109/2025/QH15) |
| Chuyển nhượng vốn | 20% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 12–19 Luật 109/2025/QH15) |
| Chuyển nhượng chứng khoán | 0,1% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 12–19 Luật 109/2025/QH15) |
| Chuyển nhượng bất động sản | 2% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 12–19 Luật 109/2025/QH15) |
| Trúng thưởng; thừa kế, quà tặng | 10% (áp dụng từ 01/07/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Điều 12–19 Luật 109/2025/QH15) |

## Nếu bạn kinh doanh thường xuyên

Nhận việc đều đặn, có cửa hàng, bán hàng online liên tục thì đó là **hoạt động kinh doanh**, không còn là thu nhập vãng lai: nghĩa vụ tính theo tỷ lệ trên doanh thu và ngưỡng 1 tỷ đồng/năm (áp dụng từ 01/01/2026; đã xác minh 2 nguồn; căn cứ: Nghị định 141/2026/NĐ-CP (ban hành 29/04/2026) sửa Nghị định 68/2026/NĐ-CP; Luật 09/2026/QH16 giao Chính phủ quy định ngưỡng). Xem [hướng dẫn cho hộ kinh doanh](/huong-dan/ho-kinh-doanh-2026-bo-thue-khoan-nop-thue-the-nao/).

## Căn cứ pháp lý

- Nghị định 253/2026/NĐ-CP — Điều 50 — khấu trừ thuế với thu nhập vãng lai; Điều 70 — chuyển tiếp (https://huongdanthue.com/tra-cuu/01-luat-quan-ly-thue/nghi-dinh-252-253-254-2026/)
- Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 — khấu trừ thuế, quyết toán thuế; thuế suất toàn phần theo từng loại thu nhập (https://huongdanthue.com/tra-cuu/04-thue-tncn/readme/)
- Thông tư 87/2026/TT-BTC — hướng dẫn Luật Thuế TNCN 2025 và Nghị định 253/2026 (https://huongdanthue.com/tra-cuu/04-thue-tncn/readme/)