Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh — chính sách thuế & quản lý thuế

Khung pháp lý mới nhất điều chỉnh hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh (CNKD) từ năm 2026: NĐ 68/2026/NĐ-CP (05/03/2026) + NĐ 141/2026/NĐ-CP (sửa đổi, ngưỡng 1 tỷ) + TT 18/2026/TT-BTC, TT 50/2026/TT-BTC (hồ sơ, thủ tục) + TT 152/2025/TT-BTC (chế độ kế toán). Cập nhật: 12/08/2026.

1. Nghị định 68/2026/NĐ-CP — Chính sách thuế & quản lý thuế HKD, CNKD ⭐

1.1. Đối tượng, ngưỡng doanh thu (theo NĐ 68 — trước sửa đổi)

⚠️ Lưu ý: NĐ 141/2026/NĐ-CP (xem mục 2) đã nâng ngưỡng không chịu thuế từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm — ngưỡng hiện hành tính từ 01/01/2026 là 1 tỷ đồng.

1.2. Thông báo doanh thu (đối với hộ doanh thu thấp, không chịu thuế)

• HKD/CNKD mới ra kinh doanh hoặc có doanh thu thực tế ≤ ngưỡng (500 triệu theo NĐ 68): phải thông báo doanh thu phát sinh với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
• Thời hạn:
  • Doanh thu phát sinh từ khi bắt đầu KD đến hết 30/6 → thông báo chậm nhất 31/7 cùng năm;
  • Doanh thu phát sinh 6 tháng cuối năm → thông báo chậm nhất 31/01 năm dương lịch tiếp theo;
  • Bắt đầu KD trong 6 tháng cuối năm, doanh thu ≤ 500 triệu → thông báo chậm nhất 31/01 năm sau.
• Doanh thu lũy kế vượt ngưỡng → khai thuế theo quý kể từ quý phát sinh vượt ngưỡng.

1.3. Kê khai, nộp thuế

• HKD/CNKD nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu: khai thuế theo quý (hoặc theo tháng nếu thuộc diện) — tờ khai mẫu 01/CNKD.
• Cá nhân cho thuê bất động sản (khai trực tiếp): lựa chọn khai 2 lần/năm (lần 1 chậm nhất 31/7; lần 2 chậm nhất 31/01 năm sau) hoặc khai 1 lần theo năm (chậm nhất 31/01 năm sau).
• Khai thuế theo tháng: hồ sơ các tháng 1, 2, 3/2026 nộp chậm nhất 20/04/2026.
• Thuế GTGT, TNCN của HKD/CNKD kinh doanh trên sàn TMĐT: nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến + thanh toán phải khấu trừ, khai thay, nộp thay; nền tảng không có chức năng thanh toán → hộ tự khai, tự nộp.

1.4. Chuyển tiếp từ thuế khoán sang kê khai

• HKD nộp thuế khoán từ năm 2025 trở về trước chuyển sang kê khai từ 01/01/2026: cơ quan thuế không dùng doanh thu 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước (trừ khi phát hiện hành vi che giấu doanh thu).
• HKD doanh thu ≥ 3 tỷ đồng năm 2025 hoặc từ 2026 chọn nộp TNCN theo thu nhập tính thuế → phải xác định giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại 31/12/2025, lập bảng kê (mẫu BTC quy định), gửi cơ quan thuế bằng phương thức điện tử:
  • Khai theo quý → gửi kèm hồ sơ khai thuế quý I/2026;
  • Khai theo tháng → chậm nhất 20/04/2026.

1.5. Nghĩa vụ khác

• HKD/CNKD thuộc đối tượng quy định phải thông báo số tài khoản ngân hàng/số hiệu ví điện tử (mẫu 01/BK-STK):
  • Hộ đang hoạt động (điểm b khoản 4 Điều 17) → chậm nhất 20/04/2026;
  • Hộ thuộc điểm a khoản 4 Điều 17 → kèm tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026;
  • Hộ mới ra kinh doanh → kèm thông báo doanh thu hoặc tờ khai thuế đầu tiên của năm.

2. Nghị định 141/2026/NĐ-CP — Sửa đổi NĐ 68/2026 ⭐ (ngưỡng 1 tỷ)

2.1. Nâng ngưỡng không chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm

• Thay cụm từ “500 triệu đồng” → “1 tỷ đồng” tại các điều khoản trọng yếu của NĐ 68/2026: Điều 3 (GTGT), Điều 4 (TNCN), khoản 1 Điều 8, Điều 9, Điều 10, khoản 3 Điều 11, khoản 1, 2 Điều 12, khoản 4 Điều 17, khoản 3 Điều 18.
• Hệ quả: HKD/CNKD có doanh thu năm ≤ 1 tỷ đồng không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN (từ 01/01/2026).
• Xử lý chuyển tiếp: hộ tự xác định doanh thu ≤ 1 tỷ mà đã kê khai, nộp thuế theo NĐ 68/2026 → xử lý tiền thuế đã nộp theo Điều 12 NĐ 68/2026 (bù trừ/hoàn).
• Tác động ước tính (Bộ Tài chính): ~ 2,556 triệu hộ có doanh thu < 1 tỷ; giảm thu NSNN ~ 16.650 tỷ đồng so với 2025 (ngưỡng khoán cũ 100 triệu), giảm thêm ~ 4.850 tỷ so với ngưỡng 500 triệu.

2.2. Hóa đơn điện tử (HĐĐT) — ngưỡng 1 tỷ

⚠️ Đối chiếu: Điều 6 NĐ 254/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Luật QLT 108/2025 về HĐĐT) cũng quy định hộ doanh thu năm trên 1 tỷ hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu thì phải dùng HĐĐT có mã/máy tính tiền (CV 5131/CT-CS ngày 23/7/2026 của Cục Thuế làm rõ).

2.3. Miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp doanh thu ≤ 1 tỷ (liên quan)

• Bổ sung khoản 15 Điều 4 NĐ 320/2025/NĐ-CP: doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật VN có tổng doanh thu năm ≤ 1 tỷ đồng được miễn thuế TNDN (chi tiết xem file 03-thue-tndn).
• Không áp dụng cho công ty con/công ty quan hệ liên kết với doanh nghiệp không đủ điều kiện miễn thuế.

3. Thông tư 18/2026/TT-BTC + TT 50/2026/TT-BTC — Hồ sơ, thủ tục quản lý thuế HKD

3.1. Các mẫu biểu chính

3.2. Hoàn thuế nộp thừa

• Hộ nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu: hồ sơ hoàn = tờ khai mẫu 01/TKN-CNKD.
• Hộ nộp theo thu nhập tính thuế: hồ sơ hoàn = tờ khai mẫu 02/CNKD-TNCN-QTT.
• Cơ quan thuế giải quyết theo pháp luật QLT; ban hành Quyết định hoàn thuế hoặc hoàn kiêm bù trừ NSNN.

3.3. Chuyển tiếp

• Đã kê khai, nộp thuế theo TT 40/2021/TT-BTC → không điều chỉnh lại; chưa khai → thực hiện theo VBHN 24/2026 và không bị xử phạt.

4. Thông tư 152/2025/TT-BTC — Chế độ kế toán hộ kinh doanh ⭐

4.1. Phân nhóm & sổ kế toán

4.2. Điểm đáng chú ý

• HKD doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế vẫn phải ghi chép doanh thu (sổ S1a-HKD) — đây là căn cứ để cơ quan thuế kiểm tra ngưỡng; hiệp hội đã kiến nghị miễn ghi sổ cho nhóm này, Bộ Tài chính tiếp thu theo hướng đơn giản hóa ⚠️ (theo VnEconomy 08/01/2026, quy định chính thức vẫn yêu cầu sổ S1a-HKD).
• Hộ cho thuê tài sản / kinh doanh TMĐT nộp theo tỷ lệ % → dùng sổ S2a-HKD.
• Có thể ghi sổ bằng tay hoặc trên phần mềm, bảng tính — không bắt buộc bằng tay.
• Bộ Tài chính từng đề xuất miễn ghi sổ kế toán cho hộ không thuộc diện nộp thuế GTGT/TNCN trong dự thảo (12/2025) ⚠️.

5. Ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT/TNCN — diễn biến quy định

Kết luận ngưỡng hiện hành (từ 01/01/2026): HKD/CNKD có doanh thu năm ≤ 1 tỷ đồng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN (vẫn phải thông báo doanh thu; doanh thu > ngưỡng → kê khai từ quý vượt ngưỡng).

6. Phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % (GTGT, TNCN)

HKD/CNKD doanh thu trên ngưỡng (1 tỷ đồng) nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế, chia theo nhóm ngành nghề:

⚠️ Tỷ lệ % theo bảng trên kế thừa quy định tại TT 40/2021/TT-BTC; cần đối chiếu Phụ lục của NĐ 68/2026/NĐ-CP để xác nhận tỷ lệ chính thức (chưa xác minh được toàn văn Phụ lục).

• Doanh thu tính thuế GTGT = doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT (không gồm doanh thu không chịu thuế).
• Doanh thu tính thuế TNCN = doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (toàn bộ, kể cả không chịu GTGT), tính theo giá thanh toán.
• Hộ doanh thu ≥ 3 tỷ đồng/năm (hoặc lựa chọn) nộp TNCN theo thu nhập tính thuế = doanh thu − chi phí hợp lý × thuế suất biểu lũy tiến từng phần (đối với cá nhân cư trú) — kết hợp quy định Luật TNCN 109/2025 + NĐ 253/2026/NĐ-CP.

7. Lưu ý thực tế & mốc thời gian 2026

• HKD/CNKD kinh doanh trên sàn TMĐT có nền tảng đặt hàng + thanh toán: thuế do nền tảng khấu trừ, khai, nộp thay.
• Bộ Tài chính đã sửa 5 TTHC về thuế HKD theo QĐ 1272/QĐ-BTC (26/05/2026): khai thuế HKD/CNKD, khai thuế cá nhân cho thuê tài sản, đại lý xổ số/bảo hiểm/đa cấp, hoàn nộp thừa HKD, khai thay cho cá nhân cho thuê BĐS.
• Lệ phí môn bài: HKD/CNKD vẫn thuộc diện nộp lệ phí môn bài theo NĐ 139/2021/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 22/2024/NĐ-CP) — miễn lệ phí môn bài năm đầu thành lập; mức thu theo doanh thu (chi tiết xem file 10-phi-le-phi) ⚠️.

Cập nhật: 12/08/2026. Nguồn: baochinhphu.vn, xaydungchinhsach.chinhphu.vn (VBHN 24/2026/VBHN-TT-BTC), MISA.VN, VnEconomy, Vietnam.vn, Cục Thuế (CV 5131/CT-CS). Các mục ⚠️ cần đối chiếu toàn văn văn bản gốc.