Vì sao bị trừ 10%?
Khi bạn làm việc theo hợp đồng dưới 3 tháng — cộng tác viên, dự án ngắn, việc thời vụ — bên chi trả phải khấu trừ thuế TNCN trước khi trả tiền: 10%.
Từ 01/07/2026, việc khấu trừ chỉ áp dụng với khoản chi trả từ 5 triệu đồng mỗi lần trở lên (mức cũ là 2 triệu) — theo Điều 50 Nghị định 253/2026. Dưới mức đó thì không khấu trừ, nhưng khoản thu nhập vẫn phải kê khai khi quyết toán.
Khấu trừ không phải là số thuế cuối cùng
10% là tạm nộp trên tổng tiền nhận được, chưa trừ giảm trừ gia cảnh, chưa trừ bảo hiểm. Số thuế thật chỉ ra ở bước quyết toán năm:
- Cộng toàn bộ thu nhập chịu thuế cả năm từ mọi nơi chi trả.
- Trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh — bản thân 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng.
- Áp biểu lũy tiến 5 bậc để ra số thuế phải nộp cả năm.
- So với tổng số đã bị khấu trừ: thiếu thì nộp thêm, thừa thì được hoàn hoặc bù trừ.
Với thu nhập cả năm không cao, tổng giảm trừ thường lớn hơn thu nhập tính thuế — nghĩa là phần 10% bị khấu trừ trong năm phần lớn sẽ được hoàn lại. Không quyết toán thì không lấy lại được.
Giữ lại chứng từ khấu trừ
Mỗi lần bị khấu trừ, hãy yêu cầu chứng từ khấu trừ thuế (bản điện tử) từ bên chi trả. Đây là căn cứ để chứng minh số đã tạm nộp khi quyết toán. Không có chứng từ, việc đối chiếu sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu bên chi trả đã kê khai.
Thu nhập không dùng biểu lũy tiến
Không phải khoản nào cũng tính theo 5 bậc. Một số loại có thuế suất riêng, tính thẳng trên từng lần phát sinh:
| Loại thu nhập | Thuế suất |
|---|---|
| Tiền bản quyền; nhượng quyền thương mại | 5% |
| Đầu tư vốn (lãi cho vay, cổ tức…) | 5% |
| Chuyển nhượng vốn | 20% |
| Chuyển nhượng chứng khoán | 0,1% |
| Chuyển nhượng bất động sản | 2% |
| Trúng thưởng; thừa kế, quà tặng | 10% |
Nếu bạn kinh doanh thường xuyên
Nhận việc đều đặn, có cửa hàng, bán hàng online liên tục thì đó là hoạt động kinh doanh, không còn là thu nhập vãng lai: nghĩa vụ tính theo tỷ lệ trên doanh thu và ngưỡng 1 tỷ đồng/năm. Xem hướng dẫn cho hộ kinh doanh.